Web Tasarım Rehberi

01

Web sitesi kartvizit değil, çalışan bir satış kanalıdır

Çoğu işletme siteyi bir zorunluluk, dijital bir kartvizit gibi görür. Olsun da bir köşede dursun. Oysa doğru kurulan bir site, günün her saati çalışan bir satış elemanı gibidir. Ziyaretçiyi karşılar, sorusunu yanıtlar, güven verir ve iletişime ya da satışa yönlendirir.

Bu bakış açısı her kararı değiştirir. Bir kartvizitte amaç güzel görünmektir. Çalışan bir satış kanalında ise amaç ziyaretçiyi müşteriye çevirmektir. Bu ikisi farklı bir tasarım, farklı bir metin ve farklı bir kurgu ister.

Sitenin başarısı da bu yüzden güzellikle değil sonuçla ölçülür. Kaç kişi geldi değil, gelen kaç kişi aradı, form doldurdu ya da satın aldı. Asıl soru budur. Bu rehber, siteyi bu gözle, yani sonuç getiren bir araç olarak nasıl kuracağınızı anlatıyor.

İyi haber şu ki bunun için pahalı ve karmaşık bir site gerekmiyor. Hızlı, net, güven veren ve iletişime kolay geçilen sade bir site, çoğu zaman gösterişli ama dağınık bir siteden çok daha fazla iş getirir.

02

Eski altyapıdan modern siteye geçiş

Yıllardır en yaygın site altyapısı WordPress oldu ve hâlâ birçok iş için yeterli. Ancak bugün daha yeni teknolojiler, hem hız hem de arama motorlarında görünürlük açısından belirgin biçimde öne geçti. Özellikle büyüyen ve performans isteyen siteler için fark açılıyor.

Eski yapının en büyük sorunu eklenti kalabalığıdır. Tipik bir site zamanla onlarca eklenti biriktirir. Her eklenti siteyi biraz daha yavaşlatır, güvenlik açığı doğurur ve bir gün biri güncellenince sitenin bir yeri bozulur. Bakım, zamanla asıl işten çok vakit alır hale gelir.

Modern altyapının avantajı sayfaların çok daha hızlı açılması, görsellerin otomatik küçültülmesi ve site büyüdükçe sorun çıkarmamasıdır. Sonuç, çoğunlukla iki saniyenin altında açılan, bakımı hafif ve güvenli bir sitedir.

Geçiş kararı da körü körüne verilmez. Mevcut siteniz hızlı, güvenli ve ihtiyacınızı karşılıyorsa yenilemek şart değildir. Ama yavaşsa, sürekli bozuluyorsa ve büyüdükçe tıkanıyorsa, yamamak çoğu zaman yeniden kurmaktan pahalıya gelir. Kararı bu analiz verir.

03

Sitenin hızı ve kullanım rahatlığı

Google bir sayfanın ne kadar hızlı açıldığına, tıklamalara ne kadar çabuk yanıt verdiğine ve açılırken ekrandaki öğelerin oynayıp oynamadığına bakıyor. Bu üç şey hem ziyaretçi memnuniyetini hem de sıralamayı doğrudan etkiliyor.

Hedef basit, ana içerik birkaç saniye içinde görünmeli, butona basınca site anında tepki vermeli ve sayfa açılırken yazılar ile görseller yerinden oynamamalı. Türkiye'de bu üçünü birden başaran site oranı oldukça düşük. Bu da hızlı bir sitenin ne kadar kolay öne geçebileceğini gösteriyor.

Hızın bir de doğrudan para tarafı var. Yavaş açılan bir sayfa, reklamla getirdiğiniz ziyaretçiyi bile daha ilk saniyede kaybettirir. Yani yavaş site sadece sıralamayı değil, reklam bütçenizi de eritir. Özellikle mobilde saniyeler belirleyicidir.

İyileştirmenin ilk adımları da bellidir, görselleri küçültmek, gereksiz kod yükünü azaltmak, yazı tiplerini hızlı yüklenecek şekilde ayarlamak ve gerçekten gerekmeyen eklentileri kaldırmak. Çoğu sitede bu birkaç adım bile açılış süresini yarıya indirir.

04

Ziyaretçiyi müşteriye çeviren tasarım

Bir sitenin en önemli işi, gelen ziyaretçiyi bir sonraki adıma taşımaktır. Bunun için ziyaretçi daha ilk ekranda üç soruya cevap bulmalı, burası ne yapıyor, bana ne faydası var ve ne yapmam gerekiyor. Bu üçü net değilse ziyaretçi düşünmez, geri döner.

Net bir mesaj kadar net bir çağrı da gerekir. Aramak, form doldurmak ya da WhatsApp'tan yazmak. Ne istediğiniz her sayfada açık ve kolay ulaşılır olmalı. İletişim yolunu aramak zorunda kalan ziyaretçi çoğu zaman hiç aramaz.

Güven işaretleri de dönüşümü doğrudan etkiler. Gerçek fotoğraflar, açık iletişim bilgileri, referanslar ve müşteri yorumları, ziyaretçinin tereddüdünü giderir. İnsan tanımadığı bir işletmeye ancak güven işaretlerini gördüğünde yaklaşır.

Formlar da mümkün olduğunca kısa olmalı. Her ek soru, formu dolduranların bir kısmını kaçırır. Sadece gerçekten gereken bilgiyi istemek, gelen talep sayısını çoğu zaman belirgin biçimde artırır.

05

Mobil öncelikli tasarım

Bugün çoğu işletmenin ziyaretçilerinin büyük bölümü siteye telefondan giriyor. Bu yüzden site önce mobilde düzgün çalışmalı, masaüstü ikinci planda düşünülmeli. Masaüstünde güzel görünen ama telefonda dağılan bir site, gerçek ziyaretçilerin çoğunu kötü bir deneyimle karşılıyor demektir.

Mobilde önemli olan sadeliktir, okunabilir yazı boyutu, kolay basılabilen butonlar, hızlı açılan görseller ve tek elle rahat gezilebilen bir düzen. Telefon ekranında iletişim ve arama, her zaman parmağın kolay ulaşacağı yerde olmalı.

Google da siteyi öncelikle mobil haliyle değerlendirir. Yani mobilde zayıf bir site, masaüstü ne kadar iyi olursa olsun sıralamada geri kalır. Mobil öncelik bugün bir tercih değil, bir zorunluluktur.

06

İçeriği kolay yönetmek ve büyüyebilir yapı

İyi bir sitede içerik yönetimi tasarımdan ayrı çalışır. Yazılarınızı ve görsellerinizi tek bir yerden düzenler, aynı içeriği hem siteye hem de gerekirse başka kanallara gönderebilirsiniz. Bu düzen, siteyi güncellemeyi teknik bir işten çıkarıp basit bir işe çevirir.

Bunun en büyük faydası uzun vadede görülür, ileride tasarımı baştan değiştirseniz bile içeriğiniz olduğu gibi kalır. Ayrıca bu yapı siteyi daha güvenli ve daha hızlı yapar. İçerik ve tasarım birbirine karışmadığında ikisi de daha sağlam durur.

Site büyüyebilir kurulmalıdır. Bugün beş sayfalık bir site, yarın onlarca hizmet, bölge ve blog sayfasına ihtiyaç duyabilir. Doğru kurulan bir yapı bu büyümeyi sorunsuz taşır. Yanlış kurulan bir yapı ise belli bir noktadan sonra her yeni sayfada zorlanır.

Geçişi ya da büyümeyi tek seferde yapmak da gerekmez. Önce tek bir bölüm, örneğin blog ya da hizmet sayfaları hazırlanır. Sonra diğer bölümler sırayla eklenir. Bu, hem bütçeyi hem riski yayar.

07

Arama motoruna ve yapay zekaya hazır site

Bir site ne kadar güzel olursa olsun, arama motorları onu okuyamıyorsa görünmez kalır. Bu yüzden site daha kurulurken teknik temelin doğru atılması gerekir, her sayfanın kendini doğru tanıtması, adres yapısının düzenli olması ve arama motorlarına sitedeki sayfaların düzgün bir listesinin sunulması.

Aynı temel, artık yapay zeka araçları için de geçerli. İnsanların bir kısmı sorusunu ChatGPT ya da benzeri araçlara soruyor ve bu araçların siteyi okuyabilmesi için onlara giriş izni verilmiş olması gerekiyor. Birçok site bu izni farkında olmadan kapattığı için yapay zeka cevaplarında hiç görünmüyor.

Bu temel sonradan eklenmesi zor, baştan kurulması kolay bir şeydir. Site doğru kurulduğunda, üzerine yapılacak içerik ve arama çalışması hazır bir zemine oturur. Yani iyi bir teknik temel, gelecekteki bütün görünürlük çalışmasının önünü açar.

08

Herkesin kullanabildiği bir site

Erişilebilirlik, sitenin görme ya da hareket güçlüğü olan kişiler dahil herkes tarafından rahat kullanılabilmesi demektir. Bu hem giderek yaygınlaşan bir yasal beklenti hem de daha geniş bir kitleye ulaşmanın yoludur. Erişilemeyen bir site, sessizce bir grup ziyaretçiyi dışarıda bırakır.

Sık atlanan noktalar bellidir, form alanlarının düzgün etiketlenmesi, yazı ile arka plan arasında yeterli renk farkı olması ve sitenin yalnızca fareyle değil klavyeyle de gezilebilmesi. Bunların çoğu, tasarımın başında düşünülürse hiç ek maliyet çıkarmaz.

Güzel tarafı şu, erişilebilir bir site aynı zamanda arama motorları için de daha okunaklı olur. Yani erişilebilirlik için harcanan emek, aynı anda görünürlüğü de besler. Aynı iş iki işe birden yarar.